PET-G Baskı Ayarları (Sıcaklık, Fan, Hız): Stringing ve Warping’i Nasıl Azaltırsınız?

PET-G; PLA’dan daha sünek, ısı/kimyasal direnci yüksek bir malzeme. Ancak stringing (ipliklenme) ve aşırı tabla yapışması eğilimi vardır. Doğru sıcaklık, fan, hız ve retract ayarıyla net duvarlar ve temiz köprüler alınır.

Önerilen Başlangıç Profili (Genel)

• Nozul sıcaklığı: 235–245 °C İnce duvar/detay: 235–240 °C Kalın duvar/hız: 240–245 °C
• İnce duvar/detay: 235–240 °C
• Kalın duvar/hız: 240–245 °C
• Tabla sıcaklığı: 75–85 °C PEI/düz camda 80 °C genelde iyi denge.
• PEI/düz camda 80 °C genelde iyi denge.
• Fan: %0–40 Köprülerde geçici %80–100; normalde düşük fan katman yapışmasını güçlendirir.
• Köprülerde geçici %80–100; normalde düşük fan katman yapışmasını güçlendirir.
• Baskı hızı: 35–55 mm/s Dış duvar: 25–35 mm/s (yüzey kalitesi) İç dolgu: 45–60 mm/s
• Dış duvar: 25–35 mm/s (yüzey kalitesi)
• İç dolgu: 45–60 mm/s
• Katman yüksekliği: 0,20–0,28 mm
• Duvar sayısı: 3 (≥1,2 mm kabuk)
• Retract (başlangıç): Direct drive: 0,6–1,0 mm @ 25–35 mm/s Bowden: 1,2–2,4 mm @ 30–45 mm/s
• Direct drive: 0,6–1,0 mm @ 25–35 mm/s
• Bowden: 1,2–2,4 mm @ 30–45 mm/s
• Akış (flow): %98–100 (ipliklenmede %1–2 düşürmeyi deneyin)

İpucu: PET-G’de yüksek sıcaklık + yüksek fan = ipliklenme. Önce sıcaklığı 5–10 °C düşürün, sonra retract ve travel ayarını artırın.

Tabla Tutunması ve İlk Kat

• Yüzey hazırlığı: PEI’de çok agresif tutabilir. İnce bir PVA-stick veya hafif yapıştırıcı tabakası, çıkarmayı kolaylaştırır.
• Z-offset: İlk katı aşırı ezmeyin; “elephant’s foot” riskini artırır. Gerekirse +0,02–0,04 mm açın.
• Brim: 5–8 mm brim, kenar kalkmasını (warping) azaltır.
• İlk kat hızı: 15–20 mm/s, ilk kat ısısını +5 °C tutabilirsiniz.

Stringing (İpliklenme) Rehberi

Sebepler: çok sıcak nozul, yetersiz retract, düşük travel hızı, nemli filament.

Adım adım çözüm:

1. Nozul ısısı −5…−10 °C: 245 °C ise 235–240 °C’yi deneyin.
2. Retract artır: Direct: 0,6 → 1,0 mm Bowden: 1,4 → 2,0 mm Hız: 30–40 mm/s
3. Direct: 0,6 → 1,0 mm
4. Bowden: 1,4 → 2,0 mm
5. Hız: 30–40 mm/s
6. Travel hızı ↑: 160–200 mm/s (yazıcınızın güvenli sınırında).
7. Coast/Combing/Pressure Advance: “Combing within infill” veya “Not in skin” ipliklenmeyi azaltır. PA/K-factor ayarlıysa, aşırı değil, hafif değerler deneyin.
8. “Combing within infill” veya “Not in skin” ipliklenmeyi azaltır.
9. PA/K-factor ayarlıysa, aşırı değil, hafif değerler deneyin.
10. Filament kurutma: 60 °C’de 4–6 saat (üretici sınırlarına uyun).
11. Wipe/extra prime ayarlarıyla minimal sızıntıyı yönetin.

Warping (Kenar Kalkması) Rehberi

Sebepler: yetersiz tabla tutunması, aşırı fan, soğuk ortam, geometrik iç gerilim.

Çözümler:

• Tabla ısısı 80–85 °C, kapalı kasa veya cereyanı azaltın.
• Fan düşük (%0–20); köprü dışında fazla kullanmayın.
• Brim/Raft: Brim çoğu modelde yeterli; büyük parçalar için raft düşünebilirsiniz.
• Yuvarlatılmış köşe/fillet: Keskin köşeler gerilimi artırır.
• Eşit et kalınlığı: Ani kesit değişimleri gerilim yaratır.

Yüzey Kalitesi ve Katman Yapışması

• Dış duvar hızı düşük (25–35 mm/s): Parlak ve düzgün yüzey.
• Top surface ironing: PET-G’de hafif ironing (%5–10 flow) yüzeyi satine eder; aşırı yapmayın (bulanıklaşır).
• Fan düşük: Yapışmayı korur; çok yükseltmek kırılgan katmanlar üretir.

Popüler Yazıcılar İçin Hızlı Ayar Önerileri

Bunlar başlangıç değerleridir; hotend/nozul, ortam ve marka değişkenlik gösterir.

• Prusa i3 MK3S+/MK4 (0,4 mm): 240 °C/80 °C, fan %15, dış duvar 30 mm/s, infill 45 mm/s, direct retract 0,8–1,0 mm.
• Creality Ender-3 serisi (Bowden, 0,4 mm): 240–245 °C/80 °C, fan %0–20, dış duvar 30 mm/s, infill 45 mm/s, retract 1,8–2,2 mm @ 35 mm/s.
• Bambu P1P/X1C (0,4 mm): 235–240 °C/80 °C, fan %15–25 (köprüde otomatik ↑), dış duvar 35 mm/s, flow %98–100, PA varsayılan.

Modeller ve Dilimleme İpuçları

• Köprüler: Köprü hızını düşürün; fanı sadece köprüde yükseltin.
• Duvar/İnfill oranı: 3–4 duvar + %15–25 infill fonksiyonel parçalarda iyi denge.
• Seam konumu: “Arka” veya belirli bir köşeye sabitleyin; izi görünmez kılın.
• Support arayüzü: Düşük fan, az temas; çıkarırken beyaz iz riskini azaltır.

Bakım ve Malzeme Sağlığı

• Nozul temizliği: Düzenli cold-pull ve iğne. PET-G cam iplik gibi uzar; ucu temiz tutun.
• Kurutma rutini: Uzun baskılarda dry box ile sürekli kuru besleme, stringing’i azaltır.
• Tabla bakımı: PEI yüzeyi düzenli IPA ile temizleyin; aşırı yapışmada ince PVA filmi kullanın.

SSS

PET-G’de neden bazen “sakızımsı” yüzey oluyor? Yüksek ısı + düşük hız kombinasyonu. Sıcaklığı 5–10 °C azaltın, dış duvar hızını 30–35 mm/s’de tutun.

Nozulda “peynir peyniri” gibi birikme (boogers) neden oluyor? Aşırı sıcaklık ve wiping eksikliği. Isıyı biraz düşürün, wipe etkinse artırın; retract/PA’yı optimize edin.

PLA profiliyle baskı yapsam olur mu? Genelde olmaz. PLA fan/sıcaklık mantığı PET-G’de ipliklenme ve kırılgan katman yapabilir.

Dış mekân için PET-G yeterli mi? PLA’dan iyidir; uzun süreli UV ve dış ortam için ASA daha uygundur.

Gıda teması? Ev tipi FDM baskılarda önerilmez (gözeneklilik/temizlik).

İç Bağlantı Önerileri

• Malzeme sayfaları: PET-G, PET-G Makaralı, PET-G Makarasız, PET-G Renk Geçişi, PET-G PLUS
• Alternatifler: PLA Plus (kolay baskı/estetik), ASA (UV/dış mekân)
• Aksesuar: Dry box, nozul setleri, temizleme iğneleri, yapıştırıcı/ayırıcı stick